अमेरिकेच्या लष्कराचा इराणवर पुन्हा एकदा हल्ला

ट्रम्प यांनी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला अमेरिकेचा भूभाग म्हटले अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रम्प यांनी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला “नवीन अमेरिकन भूभाग” म्हटले आहे. 18 ऑगस्ट रोजी, त्यांनी प्रथमच होर्मुझवर अमेरिकेचे नियंत्रण असल्याचे सांगितले. यानंतर, 23 ऑगस्ट रोजी, त्यांनी पुन्हा ‘ट्रुथ सोशल’वर एक तशीच प्रतिमा शेअर केली, ज्यात होर्मुझला अमेरिकेचा प्रदेश म्हणून दर्शवले होते.होर्मुझची सामुद्रधुनी जगासाठी महत्त्वाची का आहे?होर्मुझची सामुद्रधुनी हा पर्शियन आखात आणि अरबी समुद्र यांच्यातील एक प्रमुख सागरी मार्ग आहे. जगातील तेल आणि वायूचा मोठा व्यापार याच मार्गातून होतो. संघर्षापूर्वी, जगातील तेलाच्या वापरापैकी अंदाजे एक-पंचमांश वापर याच मार्गातून होत असे. याच कारणामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील वाढता तणाव किंवा सागरी वाहतुकीत व्यत्यय आल्यास त्याचा थेट परिणाम कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर आणि किमतींवर होऊ शकतो. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या लष्करी हालचालींना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गंभीर मानले जात आहे.अमेरिका-इस्रायल-इराण युद्ध फेब्रुवारीपासून सुरूअमेरिका आणि इस्रायलने 28 फेब्रुवारी रोजी इराणवर हल्ला केला. प्रत्युत्तरादाखल, इराणने इस्रायल आणि आखाती देशांवर हल्ला केला, जिथे अमेरिकेचे लष्करी तळ आहेत. हा संघर्ष सहा महिन्यांहून अधिक काळ सुरू आहे आणि गेल्या काही आठवड्यांपासून परिस्थिती जैसे थे राहिली आहे. अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांव्यतिरिक्त, लेबनॉनमधील इस्रायली हल्ल्यांमुळेही मोठे नुकसान झाले आहे. या हल्ल्यांमध्ये हजारो लोक मारले गेले आहेत आणि लाखो लोक विस्थापित झाले आहेत. आतापर्यंत, या संघर्षात 18 अमेरिकन सैनिक मारले गेल्याचे वृत्त आहे.युद्धानंतर होर्मुझची सामुद्रधुनी दोन मार्गांमध्ये विभागली युद्ध सुरू होण्यापूर्वी, होर्मुझची सामुद्रधुनी एकच सागरी मार्ग मानली जात होती. जहाजे बंदर, जहाज वाहतूक करार आणि सुरक्षेनुसार ठरवलेल्या एका विशिष्ट मार्गावरून प्रवास करत असत. तथापि, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव वाढल्यानंतर, दोन स्वतंत्र मार्गांबाबत चर्चा सुरू झाली.इराणी मार्ग: हा मार्ग होर्मुझच्या उत्तरेला, इराणी किनाऱ्याजवळ आहे. तो लारक आणि केशम बेटांजवळून जातो आणि इराणी बंदरे व तेल टर्मिनलकडे जातो.ओमानी मार्ग: हा मार्ग होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या दक्षिणेला, ओमानजवळ आणि इराणी किनाऱ्यापासून दूर आहे. अमेरिका या मार्गातूनच जलवाहतूक करण्याचा आग्रह धरते. अमेरिकी नौदलाच्या संरक्षणाखाली अनेक व्यापारी जहाजेदेखील याच मार्गाचा वापर करतात.